Chính sách công nghiệp dưới các góc nhìn chuyên gia
Phiên thảo luận về "Tăng cường chính sách cho sản xuất công nghiệp châu Á" đã tập trung làm rõ các vấn đề liên quan đến việc kích thích sản xuất sản phẩm mới có nên phụ thuộc vào các chính sách của Chính phủ dưới hình thức kích cầu và tài trợ.
Toàn cảnh phiên thảo luận về "Tăng cường chính sách cho sản xuất công nghiệp châu Á"
Chính sách công nghiệp bắt đầu hình hành từ những năm 90. Đây không còn là điều mới lạ đối với việc ban hành các chính sách. Tuy nhiên, từ khi đại dịch Covid-19 xảy ra, Chính phủ các quốc gia đã có nhiều chính sách công nghiệp can thiệp vào nền công nghiệp. Qua đó, việc nhất thiết phải có chính sách công nghiệp hay không là điều mà nhiều nhà quản lý doanh nghiệp quan tâm.
Chia sẻ về chính sách tại Hoa Kỳ, Phó Giáo sư Duncan J. McCampbell - Đại học Metropolitan State Hoa Kỳ cho biết, ở Hoa Kỳ, mỗi bang sẽ có chính sách riêng và mang tính hợp tác. Chính phủ chỉ có vai trò định hướng cho sự phát triển ngành.
Nhận định về sự cần thiết của chính sách ngành, người sáng lập và Giám đốc điều hành REIMAGINEx 528 Ventures, Vương quốc Anh Martyn Anstey nhận định, nên có sự cân bằng giữa sự can thiệp của Nhà nước và thị trường. Vì các chính sách của Chính phủ sẽ kích thích sự tăng trưởng kinh tế như chính sách ưu đãi, chính sách hỗ trợ,… còn doanh nghiệp thì rất cần các chính sách công nghiệp mang tính chiến lược lâu dài để phát triển bền vững. Bên cạnh đó, xét về mục tiêu sâu xa mà các chính sách muốn đạt đến là mục tiêu tạo việc làm cho người dân.
Thực tiễn trong đại dịch Covid-19 vừa qua, sự gián đoạn của chuỗi cung ứng đã xảy ra và nó đã gây ra sự khủng hoảng trầm trọng về sự thiếu hụt các nhu yếu phẩm. Đặc biệt là ở nhiều quốc gia châu Á, sự thiếu hụt nghiêm trọng đối với các sản phẩm thiết thực như thiết bị vật tư y tế, khẩu trang,… Do đó, vấn đề mà các quốc gia châu Á cần đặt ra trong việc xây dựng chính sách là cần có những chính sách phục vụ lợi ích quốc gia.
Theo các diễn giả, chính sách là các biện pháp của Chính phủ nhằm hỗ trợ sự phát triển của ngành. Tuy nhiên, không phải chính sách nào cũng mang đến sự thành công của ngành, thậm chí đôi khi không thực sự cần thiết. Do đó, một khi chính sách được triển khai thì phải có mục tiêu cụ thể.
Các diễn giả thảo luận các vấn đề liên quan đến chính sách cho sản xuất công nghiệp
Thực tiễn cho thấy, để một ngành phát triển không chỉ phụ thuộc vào các chế độ ưu đãi, hay hỗ trợ của chính sách; mà nó phụ thuộc vào nhiều yếu tố như con người, tầm chiến lược phát triển của ngành, năng lực của quốc gia,… Do đó, một chính sách được xây dựng tốt phải là những chính sách xuất phát từ sự tiếp cận từ dưới lên, tức từ những đề xuất của các sáng kiến đổi mới sáng tạo; không nên chỉ xuất phát từ góc nhìn của Chính phủ là từ trên xuống. Và để có thể thúc đẩy thu hút đầu tư, chính sách cần mang tính ổn định, lâu dài. Bên cạnh đó, Chính phủ cần có công tác truyền thông rõ ràng về chính sách để doanh nghiệp có thể nắm vững chính sách và an tâm đầu tư.
Theo diễn giả Srikar Reddy - Phó Chủ tịch Điều hành Công ty Sonata Software Ấn Độ, Ấn Độ là quốc gia thành công về phát triển phần mềm. Tuy nhiên, Ấn Độ không có chính sách cho ngành công nghiệp phần mềm. Những năm qua, Ấn Độ có những sáng kiến đổi mới sáng tạo thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp máy tính. Và Chính phủ Ấn Độ đã dựa vào các sáng kiến đổi mới sáng tạo này để phát triển ngành công nghiệp bán dẫn.
Tuy nhiên, ở một số chính sách, Nhà nước vẫn giữ vai trò chủ đạo; với sự tham gia của các yếu tố cộng đồng. Theo ông Martyn Anstey - Người sáng lập và Giám đốc điều hành REIMAGINEx 528 Ventures, Vương quốc Anh, ở nhiều quốc gia, nhiều tổ chức phi Chính phủ đã bắt đầu tham gia vào xây dựng chính sách. Họ dựa vào những mô hình đổi mới sáng tạo để thúc đẩy tính tương tác cộng đồng. Và các chính sách được xây dựng từ sự thỏa thuận cộng đồng.
Đặc biệt, chính sách phải mang ý nghĩa thúc đẩy cho sự phát triển chung.
Để chính sách thật sự hiệu quả, khi xây dựng chính sách cần phải có sự tham gia của các đối tượng liên quan. Bởi chính sự tham gia của các đối tượng sẽ giúp chính sách mang tính thiết thực và hiệu quả.
Sự bùng nổ "start up" ở các quốc gia châu Á
Cũng trong sáng 04-12, tại Trung tâm Hội nghị và Triển lãm tỉnh đã diễn ra Phiên đối thoại với chủ đề "Các công ty khởi nghiệp trên khắp châu Á cần hỗ trợ để phát triển mạnh" dưới sự chủ trì của ông John J. Ying - Giám đốc điều hành Peak Capital, Hồng Kông.
Toàn cảnh Phiên thảo luận
Các chuyên gia nhận định, khu vực châu Á - Thái Bình Dương được xem là "cái nôi" của nhiều công nghệ mới nổi, 200 công ty khởi nghiệp ở châu Á Thái Bình Dương có giá trị từ 1 tỷ đô la Mỹ trở lên còn được gọi là "kỳ lân" đang tạo ra các tác động trên toàn khu vực.
Đi sâu vào phân tích chủ đề vì sao hệ sinh thái khởi nghiệp (start-up) đang bùng nổ ở châu Á và hoạt động sôi nổi, năng động hơn bao giờ hết, ông Richard Rekhy - Thành viên Hội đồng quản trị KPMG, UAE cho rằng, trước hết là vai trò của Chính phủ, việc tìm cách thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, các Chính phủ trong khu vực châu Á đã thể hiện sự hỗ trợ cho các công ty khởi nghiệp thông qua các khoản tài trợ, hỗ trợ kỹ thuật, chế độ thuế có lợi và các chính sách khác. Đồng thời Hệ sinh thái logistics không ngừng phát triển mạnh mẽ, thương mại điện tử đã khẳng định vai trò là mô hình bán hàng thống trị trên toàn cầu. Sự bùng nổ của công nghệ số, ngày càng có nhiều người tham gia môi trường trực tuyến thường xuyên hơn, vì vậy các công ty khởi nghiệp đều tham vọng phát triển một ứng dụng mà mọi người có thể sử dụng hàng ngày… Lấy ví dụ về Ấn Độ, ông Richard Rekhy cho rằng Ấn Độ là một điển hình cho bước chuyển mình mạnh mẽ nhờ những bước đi đúng đắn với sự hậu thuẫn của Chính phủ trong đào tạo nhân lực và áp dụng công nghệ, khơi nguồn sáng tạo trong lực lượng trẻ.
Ông Richard Rekhy - Thành viên Hội đồng quản trị KPMG, UAE phát biểu tại Phiên thảo luận
Nhiều thông tin quan trọng từ thực tiễn các quốc gia, hỗ trợ cộng đồng khởi nghiệp; các chương trình hỗ trợ cho doanh nghiệp nhỏ và vừa được các chuyên gia cũng đã chia sẻ tại Phiên đối thoại. Ông Mark Paul I. Ramos - Đối tác PCMD và Co., Philippines cho biết, Chính phủ Philippines có chương trình tài trợ không hoàn lại cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Cùng với đó, quốc gia này đã thành lập Trung tâm đổi mới sáng tạo có chức năng tư vấn hỗ trợ kỹ thuật, kinh doanh, chương trình hỗ trợ các giá trị cho doanh nghiệp hay chương trình hỗ trợ hệ sinh thái cho start up; chương trình xây dựng các mentor, hỗ trợ nuôi dưỡng các sáng kiến, đưa sản phẩm ra thị trường. Chính phủ Philippine cũng ban hành Luật để tạo môi trường kinh doanh thông thoáng hơn cho doanh nghiệp. Bên cạnh cải thiện quy trình kinh doanh, hỗ trợ vốn, Chính phủ còn hỗ trợ các start up thông qua chính sách miễn giảm thuế, quy định về thuế cho doanh nghiệp.
Các đại biểu thảo luận
Các chuyên gia cho rằng, các start up châu Á bên cạnh những cơ hội còn kèm theo thách thức trong quá trình khởi nghiệp về vốn và ý tưởng, các vấn đề gọi vốn như lãi suất, lạm phát, căng thẳng chính trị ở một số nơi. Các chuyên gia nhận định khởi nghiệp khu vực châu Á cần có nguồn nhân lực cố vấn phù hợp.
Theo các chuyên gia, một trong những thách thức của startup hiện nay là vấn đề gọi vốn bằng ý tưởng. Theo ông Jorge Martin-Martinez - Thành viên Hội đồng quản trị Kulara Water, Campuchia, trong năm qua thị trường đã cho thấy có sự thay đổi rõ nét. Tình hình căng thẳng xung đột giữa các quốc gia kéo theo những khó khăn của nền kinh tế thế giới, các quỹ đầu tư mạo hiểm ngày càng ít đi, các nhà đầu tư mạo hiểm không còn chú trọng đầu tư vào các dự án ý tưởng sáng tạo thay vào đó họ chọn đầu tư các ý tưởng starup đã ổn định có lợi nhuận, đây thực sự là thách thức đối với các start up.
Để cạnh tranh và tồn tại trong điều kiện hiện nay, các chuyên gia dành lời khuyên cho các start up khi bắt đầu sản xuất cần có tư duy về chuyển đổi số, áp dụng công nghệ trong sản xuất nâng cao sức cạnh tranh để tạo chỗ đứng trên thị trường. Yếu tố con người, nguồn nhân lực là yếu tố quan trọng quyết định đến sự phát triển của quốc gia. Nền kinh tế năng động đòi hỏi phải có những người dẫn đầu với những ý tưởng, sáng kiến đột phá tạo ra những giá trị mới; kiến tạo hệ sinh thái mới hiệu quả, thay đổi ngành sản xuất, có năng lực, dám làm, dám chịu theo đuổi ý tưởng, kế hoạch trong tương lai, có tầm nhìn rõ ràng, động cơ mạnh mẽ theo đuổi ý tưởng…