Hội nghị đã nghe đơn vị tư vấn báo cáo tóm tắt các nội dung lấy ý kiến; đồng thời nghe các đại biểu, chuyên gia, nhà khoa học góp ý Quy hoạch. 

Đột phá về tầm nhìn

Đánh giá những thành tựu đạt được của Bình Dương trong suốt thời gian qua, theo PGS.TS.Trần Đình Thiên - nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, thực tiễn phát triển có tính thần kỳ của Bình Dương trong thời gian qua bao hàm 04 điểm đột phá chiến lược trong tư duy và hành động, gồm: Đột phá về tầm nhìn, thể hiện trong logic về bước đi tiến lên hiện đại hoá; đột phá thể chế với khẩu hiệu "xin cơ chế - không xin tiền"; phát triển "dựa" vào "đại bàng" làm trụ cột, đóng vai trò "tạo chân dung và định hướng phát triển"; triệt để thực hiện phương châm "phát triển theo logic tiến vượt". 

PGS.TS.Trần Đình Thiên cho rằng, đây là động lực có ảnh hưởng quyết định đến tầm nhìn và lựa chọn cơ cấu phát triển của tỉnh trong hơn 25 năm qua. Theo ông, điều kiện tiên quyết để có 04 đột phá chiến lược trên là một chính quyền thông minh, biết cách "kiến tạo phát triển" hiện đại đúng nghĩa. Báo cáo Quy hoạch cần tổng kết kỹ thực tiễn – kinh nghiệm này như là một trong những cơ sở định hướng tương lai.

PGS.TS.Trần Đình Thiên - nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam góp ý Quy hoạch

Đề xuất định hướng đột phá trong tương lai "Xanh – Số - Công nghệ cao" theo tiêu chuẩn toàn cầu sớm, PGS.TS.Trần Đình Thiên cho rằng, Việt Nam đã có cam kết phát triển đầy thách thức trước cả thế giới theo tinh thần "biến thách thức quốc gia thành cơ hội phát triển của xã hội và doanh nghiệp". Bình Dương càng phải như vậy, và hơn thế, với tinh thần vượt trước và dẫn dắt.

Trong giai đoạn tới đây, quá trình này được định hướng nhấn mạnh trọng tâm "thay đổi đẳng cấp – chất lượng" phát triển đô thị, phù hợp với xu hướng thời đại mà Bình Dương đã chọn và đang theo đuổi là phát triển đô thị thông minh - sáng tạo, xanh và số chứ không phải là đô thị - công nghiệp hóa kiểu truyền thống.

Đồng thời, Bình Dương phải vượt trước trong việc xây dựng các nền tảng liên kết hiện đại, đó là liên kết "số". Xây dựng cơ sở dữ liệu "lớn", hệ thống mạng liên kết, vận hành hệ thống quản trị thông minh, Trung tâm đổi mới sáng tạo kiểu Thung lũng Silicon,... là những nhiệm vụ mang tính đột phá, cần được ưu tiên hàng đầu.

Ông Mai Thế Trung - nguyên Bí thư Tỉnh ủy Bình Dương góp ý Quy hoạch

Góp ý cho Quy hoạch tỉnh, ông Mai Thế Trung - nguyên Bí thư Tỉnh ủy Bình Dương cho rằng, tỉnh cần xác định Quy hoạch là kim chỉ nam, căn cứ khoa học để xác định tầm nhìn, định hướng, điều kiện phát triển Bình Dương trong tương lai; nhằm ngăn ngừa tình trạng quản lý "tùy tiện" trong xây dựng quy hoạch, chương trình, kế hoạch phát triển; làm căn cứ để xem xét, xây dựng và đào tạo đội ngũ nguồn cán bộ tỉnh. Về phát triển công nghiệp, cần giải quyết hài hòa mối quan hệ "lợi ích" giữa Nhà nước và các nhà đầu tư. Sắp xếp các khu, cụm công nghiệp trên địa bàn, di dời các doanh nghiệp ngoài khu, cụm công nghiệp từ phía Nam lên phía Bắc cần phải nghiên cứu phát triển quỹ đất ở phía Nam. Phát triển các khu công nghiệp cần chú trọng gắn kết với phát triển đô thị, dịch vụ. Việc phát triển đô thị với các hình thái vùng đô thị, cần xác định ưu thế, lợi thế của từng hình thái đô thị để xác định hình thái phát triển đô thị cho phù hợp.

TS. Trần Du Lịch – thành viên Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng Chính phủ góp ý Quy hoạch

Liên quan đến phát triển các khu, cụm công nghiệp, theo TS. Trần Du Lịch – thành viên Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng Chính phủ, đối với các khu công nghiệp hiện hữu cần chuyển chức năng sang thương mại- dịch vụ và phát triển đô thị, nhất là trên các địa bàn TP.Thuận An, Dĩ An. Do đó cần xây dựng hệ thống quan điểm và tiêu chí cụ thể để định hướng cho tỉnh xây dựng Đề án chuyển đổi cơ cấu và chức năng các khu công nghiệp hiện hữu phù hợp với định hướng phát triển không gian lãnh thổ và phát triển vành đai công nghiệp - đô thị - dịch vụ theo tinh thần Nghị quyết số 24 của Bộ chính trị về phát triển vùng Đông Nam bộ.

Ông Nguyễn Văn Hùng - Chủ tịch Hội đồng quản trị Tổng công ty Becamex IDC góp ý quy hoạch cơ sở hạ tầng giao thông

Góp ý về quy hoạch cơ sở hạ tầng, ông Nguyễn Văn Hùng - Chủ tịch Hội đồng quản trị Tổng công ty Becamex IDC cho rằng, Bình Dương đã và đang có cơ sở hạ tầng giao thông khá tốt phục vụ sự phát triển của tỉnh như các đường Mỹ Phước – Tân Vạn, Quốc lộ 13, đường Vành đai 3,4... Do đó, tỉnh cần khai thác hiệu quả lợi thế này để quy hoạch hạ tầng giao thông của tỉnh. Trong giai đoạn tiếp theo, tỉnh cần làm tốt việc dịch chuyển các khu, cụm công nghiệp lên phía Bắc, khu vực phía Nam tập trung phát triển đô thị, dịch vụ. Đồng thời hình thành được các tuyến đường sắt vận chuyển hàng hoá trong quy hoạch. Quan tâm phát triển các khu công nghiệp sinh thái, đổi mới sáng tạo.

Đột phá về thể chế liên kết vùng

Bình Dương, TP.Hồ Chí Minh, Đồng Nai và Bà Rịa - Vũng Tàu được biết đến như một tứ giác phát triển của vùng Đông Nam bộ với vị trí địa lý thuận lợi, logistics phát triển và hoàn thiện nhất vùng. Tuy nhiên, trước yêu cầu của sự phát triển, tỉnh Bình Dương cũng đang gặp nhiều nút thắt lớn, chính vì thế, liên kết vùng hiệu quả sẽ giúp Bình Dương giải quyết được các nút thắt trong quá trình phát triển nói chung và thực hiện thành công quy hoạch tỉnh đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050 nói riêng.

Về vấn đề này, PGS.TS Đỗ Phú Trần Tình – Viện phát triển chính sách Đại học Quốc gia Hồ Chí Minh cho rằng, Bình Dương cần thiết liên kết về hạ tầng kết nối giao thông, đặc biệt liên kết giao thông với các cụm cảng lớn trong vùng. Bình Dương là địa phương có cơ sở hạ tầng tốt trong vùng Đông Nam bộ, có nhiều tuyến đường giao thông huyết mạch đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh cũng như kết nối với các địa phương lân cận trong vùng, bao gồm: Quốc lộ 13, đường Mỹ Phước - Tân Vạn, đường ĐT744, đường ĐT741... Khối lượng hàng hóa xuất khẩu tại các khu công nghiệp ở Bình Dương đi các quốc gia rất lớn, tuy nhiên sự liên kết về các trục giao thông đường bộ chính với các cảng lớn trong vùng như cụm cảng quốc tế Cái Mép - Thị Vải còn nhiều hạn chế. Vì vậy, sự liên kết đồng bộ trong đầu tư hạ tầng giao thông đường bộ gắn với các cụm cảng lớn cũng như nghiên cứu đầu tư tuyến đường sắt vận tải hàng hóa Bình Dương - Biên Hòa - Vũng Tàu kết nối với cảng biển Cái Mép - Thị Vải là hết sức cần thiết không chỉ cho vùng mà cho cả sự phát triển của Bình Dương trong thời gian tới.

Sự liên kết của tỉnh Bình Dương trong phát triển các ngành với các tỉnh, thành trong vùng Đông Nam bộ gắn với chức năng chia sẻ giữa các địa phương trong vùng theo lợi thế so sánh, điều kiện đặc thù của từng địa phương trong vùng trên cơ sở khoa học và thực tiễn, đồng thời tạo điều kiện cho quá trình chuyển đổi công năng, mô hình phát triển ngành nông nghiệp, khu, cụm công nghiệp, dịch vụ để dành không gian phát triển đô thị hiện đại tại các khu vực mật độ cao hiện hữu.

  TS.Nguyễn Đình Cung - nguyên Viện trưởng Viện nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương góp ý Quy hoạch

Còn theo TS.Nguyễn Đình Cung - nguyên Viện trưởng Viện nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, để phát triển Bình Dương trở thành trung tâm, đầu mối dựa trên kết nối vùng, phát triển mở và kết nối quốc tế, trong kết nối vùng cần có kết nối cứng, nhất là kết nối hạ tầng giao thông và kết nối mềm để mở rộng không gian phát triển của Bình Dương là hết sức quan trọng và cấp bách. Tuy nhiên, do nguồn lực và thời gian hạn chế, nên xem xét, cân nhắc sắp xếp thứ tự ưu tiên thực hiện các dự án hạ tầng kết nối vùng, kết nối Bình Dương với các cảng cửa ngõ quốc tế đảm bảo kết nối tốt nhất có thể với các cảng biển, cảng hàng không quốc tế và với các địa phương khác trong vùng, nhất là TP.Hồ Chí Minh. Cũng tương tự như vậy đối với các dự án kết nối mềm mà Bình Dương có thể chủ động thực hiện bằng nguồn lực của mình.

TS.Nguyễn Đình Cung cũng cho rằng, xét thấy mục tiêu và định hướng phát triển kinh tế - xã hội nói chung và các ngành chủ yếu của Bình Dương nói riêng là rất cao, đầy khát vọng; các vấn đề cần giải quyết và những thách thức phải vượt qua là rất lớn và khác nhiều so với giai đoạn phát triển vừa qua. Đối với không ít vấn đề, điểm nghẽn cần giải quyết, thì sự năng động sáng tạo và nguồn lực của Bình Dương là chưa đủ, mà rất cần sự phối hợp, chia sẻ và kết nối giữa các địa phương trong vùng và cả sự hỗ trợ hiệu quả cùng những thể chế mới vượt trội từ Trung ương.

"Trên thực tế, hiện nay đã là năm thứ 4 của thời kỳ quy hoạch 10 năm 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Như vậy, thời gian và nguồn lực là có hạn, rất cần xem xét cẩn trọng, lựa chọn các công trình, chương trình, dự án thiết thực nhất, hiệu quả nhất thuộc định hướng phát triển nói trên để triển khai thực hiện ngay; nếu không, một quy hoạch 10 năm không thể hoàn thành trong thời hạn 5-6 năm" – TS.Nguyễn Đình Cung nhấn mạnh.

Chủ tịch UBND tỉnh Võ Văn Minh phát biểu kết luận hội nghị

Qua ý kiến góp ý của các đại biểu, kết luận hội nghị, Chủ tịch UBND tỉnh Võ Văn Minh đánh giá cao những góp ý đầy tâm huyết và sâu sát của các đại biểu, các chuyên gia, nhà khoa học. Ban chỉ đạo lập Quy hoạch tỉnh sẽ tiếp thu các ý kiến để bổ sung vào Quy hoạch cho đầy đủ và đạt chất lượng để báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, phê duyệt.